زبان‌آموزی که ماه‌ها برای یک امتحان خوانده و آخر کار فهمیده دانشگاه یا سفارت مقصدش آن مدرک را قبول ندارد، در جلسه‌های مشاوره مهمان همیشگی من است. انتخاب درست از میان انواع آزمون زبان آلمانی به اندازه گرامر و واژه اهمیت دارد. در این مقاله اول سطح‌ها و آزمون‌های اصلی را کنار هم می‌گذاریم. بعد برای هر هدف، از مهاجرت کاری تا دانشگاه و پیوست خانواده، مدرک مناسب را پیدا می‌کنیم و وضعیت برگزاری هر آزمون در ایران را هم بررسی می‌کنیم.
آزمون زبان آلمانی چیست و چرا انتخاب آزمون مناسب اهمیت دارد؟
آزمون زبان آلمانی یک ارزیابی استاندارد برای سنجش چهار مهارت خواندن، شنیدن، نوشتن و صحبت کردن است. دانشگاه‌ها، کارفرماها و سفارت‌های کشورهای آلمانی‌زبان با همین مدرک درباره پرونده شما تصمیم می‌گیرند و بدون آن، بیشتر پرونده‌های تحصیلی و مهاجرتی اصلا به مرحله بررسی نمی‌رسند.
چند نهاد در آلمان و اتریش این آزمون‌ها را طراحی می‌کنند و هرکدام مخاطب خودش را دارد. یک اشتباه رایج، انتخاب سخت‌ترین آزمون به خیال بهترین بودن آن است. در مشاوره‌های اخیر، چند متقاضی ویزای کاری برای شغلی که مدرک B1 گوته یا ÖSD راهش را باز می‌کرد، خودشان را درگیر واژه‌های دانشگاهی تست‌داف کرده بودند.
مسیر مهاجرت گاهی پای زبان انگلیسی را هم وسط می‌کشد. اگر هم‌زمان در کلاس زبان برای آیلتس شرکت می‌کنید و آلمانی هم می‌خوانید، احتمالا تداخل ساختارها و واژه‌ها را در ذهنتان حس کرده‌اید. به تجربه من، چیدن این دو مسیر پشت سر هم و تمرکز روی یکی در هر دوره، نتیجه بهتری می‌دهد.
شناخت درست انواع آزمون زبان آلمانی جلوی هدر رفتن وقت و هزینه را می‌گیرد. آزمون مناسب شما هم مورد قبول نهاد مقصد است و هم فرمتش با نقاط قوتتان جور درمی‌آید.
سطوح زبان آلمانی از A1 تا C2 چه معنایی دارند؟
چارچوب مرجع مشترک اروپایی یا CEFR مهارت زبانی را در شش سطح از A1 تا C2 دسته‌بندی می‌کند. پایه ارزیابی در همه انواع آزمون های زبان المانی همین چارچوب است و نتیجه هر آزمون، در نهایت روی یکی از این شش پله می‌نشیند.
سطوح A1 و A2؛ زبان آلمانی مقدماتی
سطح A1 برای معرفی خود، خرید و کارهای ساده روزمره کافی است. همین سطح شرط پایه ویزای پیوست همسر هم هست و سفارت معمولا فقط مدرک A1 با عمر کمتر از یک سال را می‌پذیرد. همسر دارندگان بلوکارت و برخی متخصصان از این شرط معاف‌اند، پس پیش از ثبت‌نام شرایط پرونده خودتان را بررسی کنید.
در سطح A2 جمله‌های پرکاربرد را می‌فهمید و درباره کار، خانواده و محیط آشنای خود اطلاعات ساده رد و بدل می‌کنید. در کارت فرصت آلمان (Chancenkarte) هم امتیاز زبان آلمانی از A2 شروع می‌شود.
سطوح B1 و B2؛ استقلال در استفاده از زبان آلمانی
از B1 به بعد، زبان برای شما ابزار کار می‌شود. بیشتر دوره‌های اوسبیلدونگ (آموزش حرفه‌ای همراه با کار) دست‌کم B1 می‌خواهند و کارفرماهای مشاغل مهارتی هم روی همین سطح حساب می‌کنند. در B1 از پس نیازهای اصلی سفر و زندگی روزمره هم برمی‌آیید.
در سطح B2 متن‌های تخصصی رشته خودتان را می‌فهمید و با آلمانی‌زبان‌ها بدون مکث‌های طولانی گفت‌وگو می‌کنید. پرستارها برای گرفتن مجوز کار معمولا به B2 نیاز دارند و پزشکان هم مسیرشان را با یک مدرک عمومی B2 شروع می‌کنند. در کارت فرصت، B2 بیشترین امتیاز زبان آلمانی را به شما می‌دهد.
سطوح C1 و C2؛ آلمانی پیشرفته و دانشگاهی
دانشگاه‌ها برای رشته‌های آلمانی‌زبان، چه کارشناسی و چه کارشناسی ارشد، معمولا سطح C1 می‌خواهند. در این سطح متن‌های طولانی و علمی را می‌خوانید و در بحث‌های کلاس شرکت می‌کنید. اگر برنامه ارشد شما انگلیسی‌زبان باشد، شرط زبان آلمانی معمولا پایین‌تر است یا اصلا وجود ندارد.
C2 تسلطی نزدیک به زبان مادری را نشان می‌دهد و بیشتر به کار استادان دانشگاه، مترجمان و پژوهشگران علوم انسانی می‌آید. بعضی زبان‌آموزها دنبال میانبری برای رسیدن یک‌شبه به C1 می‌گردند. همان‌طور که سریع ترین راه گرفتن آیلتس ۶ هم در نهایت به برنامه منظم و تمرین هر روزه ختم می‌شود، در آلمانی هم هیچ راه جادویی وجود ندارد.
معرفی انواع آزمون های زبان آلمانی
در میان انواع آزمون زبان آلمانی، پنج آزمون گوته، ÖSD، تست‌داف، تلک و DSH بیشترین اعتبار را دارند. هرکدام فرمت، نمره‌دهی و مخاطب خودش را دارد و همین تفاوت‌ها انتخاب نهایی شما را شکل می‌دهند.
آزمون زبان آلمانی گوته (Goethe-Zertifikat)
گوته شناخته‌شده‌ترین مدرک زبان آلمانی در دنیا است. موسسه گوته این آزمون را در همه سطح‌ها از A1 تا C2 برگزار می‌کند و سفارت‌ها، دانشگاه‌ها و کارفرماها مدرکش را می‌پذیرند. بیشتر شاگردان من که قصد مهاجرت کاری دارند، مستقیم برای گوته آماده می‌شوند.
بزرگ‌ترین مزیت گوته در سطح‌های B1 به بالا، ساختار ماژولار آن است. با این ساختار هر مهارت را جداگانه امتحان می‌دهید و اگر در بخش نوشتن (Schreiben) قبول نشوید، دفعه بعد فقط همان بخش را دوباره ثبت‌نام می‌کنید. برای داوطلب ایرانی، گوته فعلا فقط در خارج از کشور در دسترس است و جزئیاتش را در بخش ایران آورده‌ام.
آزمون زبان آلمانی ÖSD (دیپلم رسمی زبان آلمانی اتریش)
ÖSD مدرک رسمی زبان آلمانی دولت اتریش است و ساختارش شباهت زیادی به گوته دارد. آلمان و سوئیس هم این مدرک را برای ویزا، کار و تحصیل می‌پذیرند. ÖSD هم سیستم ماژولار دارد و می‌توانید بخش کتبی و شفاهی را جدا امتحان بدهید. برای داوطلب ایرانی، ÖSD به دلیل برگزاری منظم در مراکز مجاز داخل کشور، امروز عملی‌ترین گزینه است.
آزمون زبان آلمانی تست‌داف (TestDaF)
تست‌داف برای متقاضیان تحصیل در دانشگاه‌های آلمان طراحی شده است. سطح این آزمون بین B2 و C1 قرار می‌گیرد و نتیجه هر مهارت با TDN 3، TDN 4 یا TDN 5 اعلام می‌شود. بیشتر دانشگاه‌ها برای پذیرش، TDN 4 را در هر چهار مهارت می‌خواهند.
تست‌داف امروز بیشتر به شکل دیجیتال و پای کامپیوتر برگزار می‌شود و فضای سؤال‌هایش کاملا دانشگاهی است. در کلاس‌های آمادگی، تمرین توصیف نمودار و جدول را از همان هفته‌های اول در برنامه شاگردانم می‌گذارم.
آزمون زبان آلمانی تلک (telc)
تلک (The European Language Certificates) یکی دیگر از مدرک‌های معتبر اروپایی است و نقطه قوتش آزمون‌های شغل‌محور است. این مجموعه برای کادر درمان دو آزمون شناخته‌شده دارد: telc Deutsch B1·B2 Pflege برای پرستاری و telc Deutsch B2·C1 Medizin Fachsprachprüfung برای پزشکان. گرفتن شرح حال از بیمار و گزارش دادن به پزشک ارشد، بخشی از سؤال‌های همین آزمون‌ها است.
آزمون تخصصی پزشکی تلک فقط در چند ایالت آلمان جای آزمون زبان تخصصی اتاق پزشکان (Fachsprachprüfung) را می‌گیرد. پزشکی که مقصدش ایالت دیگری باشد، باید آن آزمون را جداگانه بدهد.
آزمون زبان آلمانی DSH
DSH را فقط دانشگاه‌های داخل آلمان برگزار می‌کنند و امکان شرکت در آن از ایران وجود ندارد. مسیر معمول این‌طور است: دانشجو پذیرش مشروط می‌گیرد، به آلمان می‌رود، دوره زبان دانشگاه را می‌گذراند و در پایان در DSH همان دانشگاه شرکت می‌کند. بیشتر رشته‌ها نمره DSH-2 را که معادل C1 حساب می‌شود، برای قبولی می‌خواهند.
کدام یک از انواع آزمون زبان آلمانی برای مهاجرت، تحصیل و کار مناسب‌تر است؟
هیچ آزمونی به‌طور مطلق از بقیه بهتر نیست و انتخاب شما به خواسته نهاد مقصد بستگی دارد. این جدول نقطه شروع خوبی برای تصمیم‌گیری است:
| هدف شما | آزمون پیشنهادی | سطح معمول |
|---|---|---|
| تحصیل در رشته‌های آلمانی‌زبان | تست‌داف، DSH یا گوته C1 | C1 (TDN 4 یا DSH-2) |
| کارت فرصت آلمان | گوته یا ÖSD | حداقل A1 (یا انگلیسی B2)، با امتیاز بیشتر برای B1 و B2 |
| مهاجرت کاری و مشاغل فنی | گوته یا ÖSD | B1 تا B2 |
| اوسبیلدونگ | گوته یا ÖSD | B1 و گاهی B2 |
| پرستاری | گوته، ÖSD یا telc B1·B2 Pflege | B2 |
| پزشکی | مدرک عمومی B2، سپس Fachsprachprüfung یا telc B2·C1 Medizin | B2 و C1 تخصصی |
| پیوست همسر | گوته یا ÖSD | A1 |
یک باور رایج را هم همین‌جا کنار بگذاریم. برنامه‌نویسی که برای کار در مونیخ اپلای می‌کند، به تست‌داف نیازی ندارد. تست‌داف برای فضای دانشگاه ساخته شده و در بازار کار، مدرک B1 یا B2 گوته یا ÖSD کاملا استاندارد است. قانون برای دارندگان بلوکارت اصلا مدرک آلمانی را شرط نمی‌کند، با این حال بیشتر کارفرماها در مصاحبه به دنبال آلمانی سطح B1 به بالا هستند.
وضعیت برگزاری انواع آزمون زبان آلمانی در ایران
وضعیت برگزاری آزمون‌ها در ایران طی چند سال اخیر تغییر زیادی کرده و برای داوطلب ایرانی، این بخش شاید مهم‌ترین قسمت مقاله باشد.
تا مرداد ۱۴۰۳، موسسه آموزش زبان آلمانی تهران (DSIT) تنها مرکز رسمی برگزاری آزمون گوته در ایران بود. این موسسه که زیر نظر سفارت آلمان کار می‌کرد، با دستور مقام‌های ایرانی پلمب شد و هنوز بازگشایی نشده است. در نتیجه برای مدرک گوته باید در مراکز گوته کشورهای اطراف، مثل ترکیه، ارمنستان، گرجستان یا امارات، امتحان بدهید.
ÖSD حالا اصلی‌ترین گزینه داخل ایران است و چند مرکز مجاز، بیشتر در تهران، آن را به‌طور منظم برگزار می‌کنند. بعد از تعطیلی DSIT، فشار تقاضا روی ÖSD بالا رفته و ظرفیت بعضی نوبت‌ها خیلی زود پر می‌شود. پس تقویم ثبت‌نام مرکز مورد نظرتان را از چند هفته قبل دنبال کنید.
تست‌داف دیجیتال در چند مرکز مجاز داخل ایران سابقه برگزاری دارد، اما نوبت‌هایش محدود است و با تعطیلی DSIT یکی از مراکز اصلی آن هم از دسترس خارج شد. پیش از برنامه‌ریزی، فهرست مراکز و تاریخ‌ها را در سایت رسمی TestDaF چک کنید.
آزمون‌های تلک، به‌ویژه نسخه‌های پزشکی و پرستاری، فعلا به‌طور منظم در ایران برگزار نمی‌شوند و بیشتر متقاضیان، مخصوصا کادر درمان، برای این آزمون به کشورهای همسایه و بیشتر از همه ترکیه سفر می‌کنند. DSH هم که فقط در خود آلمان برگزار می‌شود.
اگر قرار است برای آزمون سفر کنید، هزینه سفر، ویزای کشور میزبان و احتمال تکرار یک بخش را از قبل در برنامه‌تان بگذارید. ماژولار بودن گوته و ÖSD در چنین شرایطی هزینه تکرار را پایین نگه می‌دارد.
جمع بندی
قدم اول در هر مسیر مهاجرتی، شناخت درست انواع آزمون های زبان آلمانی و تفاوت آن‌ها است. گوته و ÖSD برای کار، اوسبیلدونگ و پیوست خانواده، تست‌داف و DSH برای دانشگاه، و تلک برای مقصدهای تخصصی مثل پرستاری و پزشکی کاربرد دارند. از نظر دسترسی هم، داوطلب ایرانی امروز ÖSD را داخل کشور می‌دهد و برای گوته و تلک باید سفر کند.
پیش از خرید کتاب یا ثبت‌نام در کلاس، صفحه پذیرش دانشگاه یا شرایط ویزای مقصدتان را با دقت بخوانید و مدرک و سطح خواسته‌شده را یادداشت کنید. بعد برنامه مطالعه را بر اساس فرمت همان آزمون بچینید. به این ترتیب، انتخاب شما از میان انواع آزمون زبان آلمانی به جای حدس روی نیاز واقعی‌تان بنا می‌شود و از کوتاه‌ترین مسیر به نمره دلخواه می‌رسید.
دریافت مشاوره
برای شرکت در کلاس‌های آکادمی زبانمهر، فرم زیر را تکمیل کنید.
بدون دیدگاه